Base64: wat het is en wanneer je het tegenkomt

Base64 is een coderingsformaat dat je vaker tegenkomt dan je denkt. We leggen uit wat het is, waarvoor het gebruikt wordt en hoe je tekst en afbeeldingen kunt coderen.

Als je ooit een stuk tekst hebt gezien dat begon met ... of iets als SGVsbG8gd29ybGQh, dan heb je Base64 gezien. Het ziet er mysterieus uit, maar het concept erachter is eigenlijk heel eenvoudig.

Wat is Base64?

Base64 is een manier om data om te zetten naar een reeks tekens die je overal veilig kunt gebruiken — in een URL, in een e-mail, in HTML of in een database.

De naam "Base64" komt van het feit dat het systeem 64 tekens gebruikt: de letters A-Z, a-z, de cijfers 0-9, en de tekens + en /.

Elke 3 bytes aan invoer worden omgezet naar 4 Base64-tekens. Daardoor wordt de uitvoer altijd iets groter dan de invoer — ongeveer 33% groter om precies te zijn.

Waarom bestaat Base64?

Computers werken intern met bytes — getallen van 0 tot 255. Maar niet alle systemen kunnen alle bytes even goed verwerken. E-mailservers, URL-parsers en sommige databases hebben moeite met bepaalde speciale tekens of met ruwe binaire data.

Base64 lost dat op door alle data om te zetten naar een "veilige" reeks tekens die overal werkt. Het is geen versleuteling — het is gewoon een andere manier om dezelfde informatie weer te geven.

Waar kom je Base64 tegen?

Afbeeldingen in HTML en CSS

In plaats van een apart afbeeldingsbestand te laden, kun je een afbeelding direct in je HTML insluiten als Base64-string:

<img src="..." />

Dit is handig voor kleine icoontjes, omdat je één HTTP-verzoek bespaart. Voor grote afbeeldingen is het minder geschikt, omdat de Base64-versie groter is dan het originele bestand.

E-mailbijlagen

E-mail is oorspronkelijk ontworpen voor platte tekst. Bijlagen (PDF's, foto's, Word-documenten) worden Base64-gecodeerd voordat ze meegestuurd worden, zodat e-mailservers ze correct kunnen verwerken.

API-responses

Sommige API's sturen binaire data (zoals een gegenereerde PDF of een afbeelding) terug als Base64-string, omdat JSON geen ruwe binaire data ondersteunt.

Authenticatie

HTTP Basic Authentication stuurt gebruikersnaam en wachtwoord als Base64-string. Het ziet er dan zo uit in de header: Authorization: Basic dXNlcjpwYXNzd29yZA==

Belangrijk: dit is geen veilige versleuteling. Base64 is makkelijk te decoderen. Zonder HTTPS is Basic Auth dus onveilig.

Zelf coderen en decoderen

Wil je zelf een stuk tekst omzetten naar Base64, of een Base64-string decoderen? Dat kan direct met onze Base64 encoder / decoder.

Voorbeeld:
De tekst Hallo wereld! wordt in Base64: SGFsbG8gd2VyZWxkIQ==

De == aan het einde zijn opvultekens (padding). Base64 werkt in groepen van 4 tekens, en die padding zorgt ervoor dat de lengte altijd een veelvoud van 4 is.

Base64 vs versleuteling

Dit is een veelgemaakte verwarring. Base64 is geen versleuteling. Iedereen kan een Base64-string decoderen — daar heb je geen sleutel of wachtwoord voor nodig.

Als je data echt wilt beveiligen, heb je echte versleuteling nodig zoals AES of RSA. Base64 verbergt data alleen voor het menselijk oog, niet voor computers.

Wil je controleren of een string correct Base64 is, of wil je snel iets coderen of decoderen? Gebruik onze gratis Base64 tool.

Afbeeldingen omzetten naar Base64

Wil je een afbeelding insluiten in HTML of CSS? Met onze afbeelding naar Base64 converter upload je een PNG, JPG of SVG en krijg je direct de Base64-string terug — inclusief de volledige data:image/... URL die je kunt kopiëren en plakken.